Meest gestelde vragen

Wijzigingen

1. Wat is er veranderd voor ondernemers?

Zowel voor producenten/importeurs als voor innamepunten is er veel veranderd. Vanaf 1 juli 2021 zit er € 0,15 statiegeld op kleine plastic flessen (voor grote flessen blijft dat € 0,25). Door de toevoeging van de flesjes aan het systeem neemt het volume dat innamepunten moeten verwerken enorm toe. Flesjes kunnen op steeds meer punten worden ingeleverd. Grotere supermarkten (> 200 m2) en bemande tankstations langs de snelweg zijn verplicht om statiegeldflessen in te nemen. Aanvullend zijn er veel vrijwillige innamepunten, zoals sportverenigingen, attractieparken, bioscopen etc.

De grote en kleine statiegeldflessen hebben een statiegeldlogo en een nieuwe EAN-code (barcode). Zo is het voor de consument en innamepunten duidelijk welke fles wel en niet meedoet in het systeem. Ook is de nieuwe EAN-code belangrijk voor een juiste verwerking van de aangepaste vergoedings- en bijdragestructuur. Hoeveel een innamepunt krijgt, hangt af van de manier van innemen: handmatig of met een reverse vending machine (RVM). Daarnaast kunnen zij kiezen om de flessen te compacteren en verbalen. Zij krijgen dan een hogere vergoeding.

Tijdpad

1. Wanneer stromen de statiegeldflessen met nieuwe EAN-codes in?

Vanaf 1 juli 2021 mogen producenten/importeurs geen flesjes zonder statiegeld meer op de markt brengen; alles wat na 1 juli nog in de keten staat mag worden uitverkocht (dus ook wat nog bij grossiers staat).

2. Vanaf welk moment kunnen statiegeldflessen worden ingeleverd bij ‘nieuwe’ inzamelpunten?

Het nieuwe statiegeldsysteem ging in op 1 juli 2021. Vanaf dat moment moeten alle verplichte innamepunten, dus ook de nieuwe, klaar zijn om de flessen retour te nemen.

Items in het nieuwe statiegeldsysteem

1. Welke flessen mogen worden ingeleverd vanaf 1 juli 2021?

Alleen plastic flessen van frisdrank en waters die in Nederland met statiegeld worden verkocht kunnen retour worden gebracht bij een van de innamepunten. Plastic flessen van sap, zuivel en siroop worden niet ingezameld via het statiegeldsysteem. Flessen van sap mogen niet bij de PET-stroom vanwege de coating aan de binnenzijde van de flessen; flessen van zuivel zijn uitgesloten omdat het residu in de fles gaat schimmelen.

2. Wat valt er onder frisdranken en sappen (en wat niet)?

Volgens de Warenwet is een ‘frisdrank’: Een drinkwaar die geen alcohol bevat, tenzij dit door een natuurlijk gistingsproces onbedoeld en onvermijdelijk aanwezig is tot een gehalte van ten hoogste 5 gram ethylalcohol per liter, en die bestaat uit: water, natuurlijk mineraalwater of bronwater; en suikers of zoetstoffen; waaraan mogen zijn toegevoegd: koolzuur; aroma’s; eetbare bestanddelen van vruchten of planten; of vruchten- of plantensappen’ (artikel 7a). Kijk voor de vruchtensappen in het overzicht ‘EU-vruchtensap richtlijnen’.

3. Moet er statiegeld worden geheven op plastic flesjes voor samplingacties?

Ja. Het berekenen van statiegeld wordt wettelijk verplicht op plastic flesjes die in Nederland op de markt worden gebracht. Bij sampling worden de flessen weliswaar niet verkocht, maar ze kunnen wel ingeleverd worden door de consument.

4. Wordt blik ook onderdeel van het statiegeldsysteem?

Per 31 december 2022 wordt statiegeld op blikjes ingevoerd. Dat schrijft staatssecretaris Stientje van Veldhoven in een brief aan de Tweede Kamer. Zij hakt de knoop vervroegd door omdat het aantal blikjes in het milieu niet afneemt maar toeneemt. Conform de wens van ook de Tweede Kamer zal het eerdere kabinetsbesluit voor statiegeld op blik eind 2022 van kracht worden. Per blikje wordt straks € 0,15 statiegeld gerekend. Net als voor kleine plastic flesjes. Het doel van de maatregel is de circa 2 miljard blikjes die jaarlijks over de toonbank gaan in te zamelen en te recyclen in plaats van dat deze in ons milieu belanden.

Het is nog onbekend wie de nieuwe uitvoeringsorganisatie wordt en hoe dit systeem eruit gaat zien.

5. Zijn er veranderingen in het statiegeldsysteem van glas?

Nee, voor glas verandert er niets aan de manier van innemen.

6. Hoe herken je statiegeldflessen?

Statiegeldflessen herkent u aan het statiegeldlogo. U vindt het logo op het etiket van de plastic flessen voor fris en waters.

7. Wat is de exacte definitie van een kleine plastic fles?

Lees de definitie. De minimale hoogte van het statiegeld is vastgesteld op € 0,15 voor plastic flessen met een inhoud tot 1 liter, en op € 0,25 voor kunststof flessen van 1 liter tot en met 3 liter.

8. Waar kan ik melding maken van verpakkingen zonder statiegeld(logo)?

U kunt een melding doen bij Statiegeld Nederland.

Productie

1. Mag oude voorraad zonder statiegeld worden uitverkocht na 1 juli 2021?

Ja, de oude voorraad mag tot 1 juli 2021 op de markt worden gebracht. Vanaf 1 juli 2021 mogen producenten/importeurs geen plastic flessen zonder statiegeld meer leveren; alles wat al verder in de keten is mag worden uitverkocht (dus ook wat nog bij grossiers staat).

2. Mogen producenten/importeurs ‘oude’ voorraad in het buitenland verkopen?

Ja, flessen met oude EAN-codes en zonder statiegeld mogen buiten Nederland op de markt worden gebracht. Dat is uiteraard wel afhankelijk van lokale wet- en regelgeving.

3. Kunnen de ‘oude’ EAN-codes nog worden hergebruikt?

Nee. Hergebruik van een EAN-code is alleen mogelijk als het product van de markt wordt gehaald en het daarna in identieke vorm weer op de markt wordt gebracht. Daar is in dit geval geen sprake van. Het artikel heeft een nieuwe EAN-code gekregen omdat de Nederlandse markt deze eis van unieke identificatie van het product heeft neergelegd. Het oorspronkelijke product wordt niet van de markt gehaald en van een herintroductie is dus geen sprake.

4. Waarom moeten bestaande statiegeldflessen toch een nieuwe EAN-code krijgen?

Er veranderen enkele financiële componenten. Zo komen de vergoeding behandeling retouremballage (VBR) en het verwerkingstarief (de producentenbijdrage bij Stichting Retourverpakkingen Nederland ofwel SRN) te vervallen. Bovendien moeten het statiegeld en de fabrikanten bijdrage vooraf en direct (volgend op de periode waarin de fles in de markt wordt gezet) worden afgedragen aan de uitvoeringsorganisatie. Om de scheiding tussen flessen onder het oude regime goed te kunnen maken en de financiële afwikkeling ervan zuiver te houden is een ‘harde’ scheiding van EAN-codes nodig.

5. Moeten mijn flessen naar Tomra of Lamson worden gestuurd?

Er moeten samples van de flessen worden verstuurd naar Tomra én Lamson.

Internationale handel

1. Kan een EAN-code internationaal worden gebruikt?

Ja. Een fles kan in Nederland dezelfde EAN-code hebben als in het buitenland. Flessen die verkocht worden op de Nederlandse markt moeten wel het statiegeldlogo dragen. Het risico dat flessen met een internationale EAN-code in het buitenland worden verkocht en in Nederland worden ingeleverd ligt bij de producent.

Innamepunten

1. Welke locaties zijn verplicht om statiegeldflessen retour te nemen?

Momenteel zijn supermarkten groter dan 200 m2 en bemande tankstations langs de snelweg verplicht om plastic flessen met statiegeld in te zamelen en het statiegeld uit te keren.

2. Waar kunnen statiegeldflessen vanaf 1 juli 2021 worden ingeleverd?

Statiegeldflessen kunnen vanaf 1 juli ingeleverd worden bij supermarkten groter dan 200 m2 en bemande tankstations langs de snelweg. In totaal zijn dit ongeveer 12.000 locaties. Daarnaast zijn er veel vrijwillige innamepunten. Let op! Vrijwillige innamepunten zijn niet verplicht statiegeld uit te keren, verplichte innamepunten zijn dat wel.

3. Bij welke innamepunten krijg je statiegeld terug?

Bij verplichte innamepunten krijgt u uw geld terug. Vrijwillige innamepunten mogen zelf kiezen of zij het statiegeld teruggeven. Zij kunnen er namelijk ook voor kiezen om het statiegeld te doneren aan een goed doel of aan de sportvereniging zelf. Bovendien zijn er innamepunten die beide opties bieden, en waar je dus zelf kunt kiezen.

4. Waarom krijg ik bij een vrijwillig innamepunt mijn geld niet terug?

Vrijwillige innamepunten kunnen ervoor kiezen om geld terug te geven of het statiegeld te doneren aan een goed doel. Er zijn ook innamepunten die beide opties bieden.

5. Wat zijn vrijwillige innamepunten?

Overige verkooppunten van plastic flessen kunnen ervoor kiezen om vrijwillig petflessen in te zamelen. In totaal gaat het om 61.000 mogelijke locaties. Denk aan sportverenigingen, pretparken en bioscopen.

6. Zijn vrijwillige innamepunten verplicht om statiegeld uit te keren?

Nee, vrijwillige innamepunten zijn niet verplicht om statiegeld uit te keren. Consumenten kunnen ervoor kiezen het flesje mee te nemen en in te leveren op een plek waar wél statiegeld wordt uitbetaald. Vrijwillige innamepunten die niet uitkeren, kunnen eventueel donatiebakken plaatsen waarin consumenten hun flesjes achterlaten. Het statiegeld komt dan ten goede aan een goed doel of de sportvereniging zelf.

7. Moeten de flessen worden ingeleverd waar ze gekocht zijn?

Nee, het is één nationaal inleversysteem. De consument kan de statiegeldflessen inleveren bij alle innamepunten als het nieuwe statiegeldlogo er maar op staat! Het maakt niet uit waar hij of zij de flessen gekocht heeft.

8. Hoeveel bedraagt de vergoeding voor innamepunten?

Per ingenomen fles ontvangt de locatie het statiegeld (€ 0,15 of € 0,25). Daarnaast kan er sprake zijn van een handling fee. De hoogte van de handling fee voor kleine en grote petflessen hangt af van de manier van innemen: handmatig, met reverse vending machine automatisch of met reverse vending machine inclusief verbalen en/of compacteren. Bij machinale inname is de vergoeding hoger om de aanschafkosten van de machine uiteindelijk terug te betalen. Die investering doet de locatie zelf.

Vrijwillige innamepunten krijgen alleen een handling fee bij machinale inname.

9. Hoe werkt het voor cateraars en catering locaties?

We spreken bij cateraars en catering locaties* niet meer over verplichte of vrijwillige innamepunten. Cateraars of catering locaties die in totaal (d.w.z. het totaal van de afzonderlijke locaties tezamen) meer dan 50.000 flessen verkopen op jaarbasis (gebaseerd op verkopen van 2019) krijgen een handling fee wanneer zij flessen innemen of doneren. Verkoopt de cateraar of catering locatie minder dan 50.000 flessen op jaarbasis dan ontvangt zij geen handling fee, mits de locatie met een reverse vending machine inneemt.

*onder catering locatie verstaan we: locaties die meerdere uitbaters hebben op hun terrein of de catering zelf hebben georganiseerd.

Innemen

1. Hoe kunnen statiegeldflessen worden ingenomen?

Flessen kunnen met een reverse vending machine (RVM) worden ingenomen, maar ook handmatig. Die keuze is aan de locatie en zal afhankelijk zijn van het aantal flessen dat wordt ingenomen.

De ingenomen flessen worden in de hiervoor bestemde zakken gedaan en zijn bij de grossier te bestellen. De zakken worden geleverd inclusief sluitstrips. Op deze extra stevige zakken wordt wel statiegeld berekend, om te voorkomen dat ze worden gebruikt voor andere doeleinden.

De volle zak wordt afgesloten met een sluitstrip met label. De barcode op het label geeft informatie over de herkomst van de zak en de vergoeding die betaald moet worden. De labels ontvangt u nadat uw registratie volledig is voltooid. De flessen worden centraal geteld, tenzij ze in de winkel worden gecompacteerd en verbaald. Daarna wordt het statiegeld vergoed.

2. Ik heb nog een fles zonder statiegeldlogo. Kan ik die ook inleveren?

Ook kleine plastic flessen zonder statiegeldlogo kun je inleveren. Je hebt voor die flesjes geen statiegeld betaald, dus krijg je het ook niet terug. Niet alle locaties nemen deze flessen overigens in; elk innamepunt heeft een eigen beleid.

Reverse Vending Machine (RVM)

1. Hoe herkent de RVM statiegeldflessen?

De EAN-code is de basis. Heeft de fles geen of een niet-leesbare EAN-code, of behoort de EAN-code niet tot het statiegeldsysteem, dan zal de RVM de fles weigeren.

2. Controleren de RVM's alleen de EAN-code om vast te stellen of het om een statiegeldfles gaat?

Ja, dat is de primaire identificatie. Daarom moeten alle RVM’s een barcodescanner hebben. Maar er wordt ook nog gecontroleerd op vorm en gewicht. Zo wordt er bijvoorbeeld ook gecontroleerd op gewicht om te voorkomen dat volle flessen uit de winkel worden ingeleverd.

3. Waarom moet de RVM 24/7 online zijn?

Dit is nodig om de EAN- en vormdatabase te allen tijde te kunnen updaten.

4. Waarom moeten nieuwe RVM’s QR-codes kunnen identificeren?

Ook al wordt er momenteel nog niet gewerkt met QR-codes, de markt verandert voortdurend. Verwacht wordt dat QR-codes in de toekomst een belangrijke rol gaan spelen waar de RVM’s op voorbereid moeten zijn.

Compacteren en verbalen

1. Wat is compacteren?

Compacteren houdt in dat de flessen worden samengedrukt, waardoor het volume 2,7 x kleiner wordt.

2. Wat is verbalen?

Verbalen houdt in dat de gecompacteerde flessen worden samengeperst. Vervolgens wordt het materiaal samengedrukt tot een kubus/blok. Ze worden daardoor 30 x kleiner.

3. Hoe worden gecompacteerde flessen afgevoerd?

De gecompacteerde flesjes worden opgevangen in een small bag. Een gevulde small bag weegt 11 kilo en moet worden afgesloten met een sluitstrip, voorzien van een label. De small bags worden verzameld op een rolcontainer. Op zo’n rolcontainer passen drie small bags. Die rolcontainer gaat dan naar het distributiecentrum en in de meeste gevallen door naar het telcentrum.

4. Welke organisaties bieden een machine aan om te verbalen?

Strautman, Paal, Bollegraf en Presona kunnen balenpersen leveren. Maar er zijn vast nog meer aanbieders.

Kosten en vergoedingen

1. Worden kleine plastic flessen voor na 1 juli 2021 duurder voor de consument?

Statiegeld wordt op de verkoopprijs in rekening gebracht, maar ook weer terugbetaald als de consument het lege flesje weer inlevert. Een flesje wordt dus niet 15 cent duurder voor de consument, tenzij hij het flesje niet meer inlevert. Er wordt overigens alleen statiegeld geheven op flesjes frisdrank en water.

2. Hoeveel moeten producenten/importeurs/importeurs bijdragen?

Die bijdrage is nog niet definitief vastgesteld.

3. Wanneer maken ondernemers aanspraak op de handling fee?

Voor verplichte innamepunten komt er een nieuwe vergoedingsstructuur voor inname en handling van de flessen. Vrijwillige innamepunten die met een RVM gaan inzamelen, hebben ook recht op een vergoeding. Cateraars of catering locaties die in totaal (d.w.z. het totaal van de afzonderlijke locaties tezamen) meer dan 50.000 flessen verkopen op jaarbasis (gebaseerd op verkopen van 2019) krijgen een vergoeding wanneer zij flessen innemen of doneren. Verkoopt de cateraar of catering locatie minder dan 50.000 flessen op jaarbasis dan ontvangen zij geen vergoeding, tenzij de locatie met een reverse vending machine inneemt.

4. Hoeveel bedraagt de vergoeding voor innamepunten?

Per ingenomen fles ontvangt de locatie een vergoeding (plus statiegeld). De hoogte van de handling fee voor kleine en grote petflessen hangt dus af van de manier van innemen: handmatig, reverse vending machine automatisch of reverse vending machine met compacteren. Bij machinale inname is de vergoeding hoger om de aanschafkosten van de machine uiteindelijk terug te betalen. Die investering doet de locatie zelf. Voor meer informatie over de vergoedingen per inname- en handlingmethode en kanaal, kunnen locaties het beste contact opnemen met Statiegeld Nederland of hun branche organisatie.

5. Vervalt de afdracht aan het Afvalfonds Verpakkingen?

Nee, maar de afdracht voor kleine plastic flesjes met statiegeld wordt wel lager.

6. Wat zijn de kosten van het statiegeldsysteem?

Het totale systeem kost jaarlijks ongeveer 64 miljoen euro. Dat wordt betaald uit de flessen die niet retour komen en uit de bijdrage die producenten/importeurs betalen.

7. Waarom is het statiegeldbedrag vastgesteld op € 0,15?

Bij € 0,15 is de verwachting dat meer consumenten het flesje inleveren dan bij € 0,10. Vandaar dat de overheid het minimale statiegeldbedrag vastgesteld heeft op € 0,15.

8. Wat is naar verwachting het effect van de producentenbijdrage op de inkoopprijs?

We brengen deelnemers en andere betrokkenen bij de opzet en implementatie van het nieuwe statiegeldsysteem graag de volgende passage uit het Mededingingsrechtelijk Reglement onder de aandacht:

2.1.2. Gesprekken over prijzen, kortingen, opslagen, leveringsvoorwaarden, strategische plannen van de aangesloten ondernemingen, etc. zijn niet toegestaan. Zo is het bijvoorbeeld ook niet toegestaan te spreken over de vraag of en in hoeverre bijdragen of andere kosten worden doorberekend aan afnemers. Niet alleen het maken van afspraken, maar ook het uitwisselen van informatie hierover is al snel verboden.

Statiegeld Nederland, deelnemers en andere betrokkenen dienen zich te houden aan de mededingingsrechtelijke spelregels die tussen concurrenten (horizontale relatie) gelden, tussen de verschillende partijen in de handelsketen (verticale relatie) en voor een ondernemersvereniging. Eenieder dient zelfstandig te bepalen hoe om te gaan met de financiële gevolgen van het nieuwe statiegeldsysteem en welke gevolgen dit heeft voor de samenwerking in de handelsketen. Concurrenten (op elk niveau van de handelsketen) mogen dit niet met elkaar afstemmen, ondernemersverenigingen mogen hun leden hierover niet adviseren. Statiegeld Nederland formuleert enkel algemeen beleid en adviseert niemand over hoe om te gaan met de financiële gevolgen van het nieuwe statiegeldsysteem en zal hier derhalve ook geen vragen over beantwoorden.

9. Wat betekenen de verschillende codes op het weekoverzicht?

Op het weekoverzicht staan verschillende codes. Hieronder staan de belangrijkste en veel voorkomende codes uitgelegd. Als uw code hier niet tussenstaat kunt u ons mailen.

Codes
System bottle: is een plastic fles waarop statiegeld zit, dit betreft €0,25 (groot) of €0,15 (klein).

Geen HF akkoord: HF staat voor ‘handling fee’, dit is een klein extra bedrag bovenop het statiegeld. Vrijwillige innamepunten krijgen geen handling fee omdat zij niet verplicht zijn om in te nemen. Een supermarkt groter dan 200 m2 krijgt dat bijvoorbeeld wel omdat zij verplicht zijn om in te nemen. Daarnaast komen vrijwillige innamepunten wel in aanmerking voor deze handling fee als zij innemen met een reverse vending machine (RVM).

VBR: Vergoeding beheer extra retouremballage (VBR) vereffent de verschillen tussen verkoop van flessen met statiegeld en hetgeen daadwerkelijk in die winkel geretourneerd wordt. Deze vergoeding is komen te vervallen.