Meest gestelde vragen

Wijzigingen

1. Wat verandert er precies voor ondernemers?

Zowel voor producenten/importeurs als voor innamepunten verandert er veel. Vanaf 1 juli 2021 wordt er € 0,15 statiegeld geheven op kleine plastic flessen (voor grote flessen blijft dat € 0,25). Door de toevoeging van de flesjes aan het systeem neemt het volume dat innamepunten moeten verwerken enorm toe. Er komen ook veel meer innamepunten dan nu. Grotere supermarkten (> 200 m2), bemande tankstations langs de snelweg en bemande treinstations zijn straks verplicht om statiegeldflessen in te nemen. Aanvullend komen er veel vrijwillige innamepunten. De grote en kleine statiegeldflessen krijgen een statiegeldlogo en een nieuwe EAN-code (barcode). Zo is het voor consument en innamepunten duidelijker welke fles wel en niet meedoet in het systeem. Ook is de nieuwe EAN-code belangrijk voor een juiste verwerking van de aangepaste vergoedings- en bijdragestructuur. Hoeveel een innamepunt krijgt, hangt af van de manier van innemen: handmatig of met een Reverse Vending Machine (RVM). Ook kunnen zij kiezen om de flessen te compacteren en verbalen. Zij krijgen dan een hogere vergoeding.

Tijdpad

1. Wanneer gaat het nieuwe statiegeldsysteem in?

Het nieuwe statiegeldsysteem gaat officieel op 1 juli 2021 in. Vanaf dat moment wordt er ook statiegeld geheven op kleine (pet)flessen van frisdranken en waters. Officieus starten we op 1 juni omdat een overgangsfase noodzakelijk is.

2. Wanneer stromen de petflessen met nieuwe EAN-codes in?

1 april 2021-1 juli 2021: instroom grote petflessen met nieuwe EAN-code 1 juni 2021-1 juli 2021: instroom kleine petflessen met nieuwe EAN-code vanaf 1 juli 2021: producenten/importeurs/importeurs mogen geen kleine petflessen zonder statiegeld meer leveren; alles wat al verder in de keten is mag worden uitverkocht (dus ook wat nog bij grossiers staat)

3. Wanneer start de campagne om de consument te informeren?

Begin juli 2021 start de campagne om de consument te informeren over de veranderingen in het statiegeldsysteem.

4. Vanaf welk moment kunnen statiegeldflessen worden ingeleverd bij ‘nieuwe’ inzamelpunten?

Het nieuwe statiegeldsysteem gaat in op 1 juli 2021. Op dat moment moeten alle verplichte innamepunten, dus ook de nieuwe, klaar zijn om de flessen retour te nemen. Maar er zal zeker een overgangsperiode zijn; vanaf juni 2021 zullen de eerste kleine flesjes met statiegeld op de markt komen.

Items in het nieuwe statiegeldsysteem

1. Welke flessen mogen worden ingeleverd vanaf 1 juli 2021?

Alleen kunststof flessen van frisdrank en waters die in Nederland met statiegeld worden verkocht kunnen retour worden gebracht bij een van de innamepunten. Plastic flessen van sap, zuivel en siroop worden niet ingezameld via het statiegeldsysteem.

2. Wat valt er onder frisdranken en sappen (en wat niet)?

Volgens de Warenwet is een 'frisdrank': Een drinkwaar die geen alcohol bevat, tenzij dit door een natuurlijk gistingsproces onbedoeld en onvermijdelijk aanwezig is tot een gehalte van ten hoogste 5 gram ethylalcohol per liter, en die bestaat uit: water, natuurlijk mineraalwater of bronwater; en suikers of zoetstoffen; waaraan mogen zijn toegevoegd: koolzuur; aroma's; eetbare bestanddelen van vruchten of planten; of vruchten- of plantensappen’ (artikel 7a). Kijk voor de vruchtensappen in het overzicht ‘EU-vruchtensap richtlijnen’.

3. Moet er statiegeld worden geheven op plastic flesjes voor samplingacties?

Ja. Berekenen van statiegeld wordt wettelijk verplicht op petflesjes die in Nederland op de markt worden gebracht. Bij sampling worden de flessen weliswaar niet verkocht, maar ze kunnen wel ingeleverd worden door de consument.

4. Wordt blik ook onderdeel van het statiegeldsysteem?

Blik wordt niet meegenomen in de uitrol van juli 2021. Het is namelijk nog onderdeel van de politieke discussie. De Reverse Vending Machines (RVM’s) zijn al wel geschikt voor inname van blikjes, mocht dat nodig zijn. De toevoeging van blik betekent een verdubbeling van het volume; jaarlijks worden er in Nederland 1,8 miljard blikjes verkocht.

5. Zijn er veranderingen in het statiegeldsysteem van glas?

Nee, voor glas verandert er niets aan de manier van innemen.

6. Hoe herken je statiegeldflessen?

Aan het statiegeldlogo. Je vindt dat dus op (eenmalige) kunststof flessen voor fris en waters. Niet op bijvoorbeeld hervulbare glazen flesjes.

7. Wat is de exacte definitie van een kleine petfles?

Lees de definitie. De minimale hoogte van het statiegeld is vastgesteld op € 0,15 voor kunststof flessen met een inhoud tot 1 liter, en op € 0,25 voor kunststof flessen van 1 liter tot en met 3 liter.

8. Waar kan ik melding maken van verpakkingen zonder statiegeld(logo)?

U kunt een melding doen bij Statiegeld Nederland.

Productie

1. Mag oude voorraad zonder statiegeld worden uitverkocht na juni 2021?

Ja, de oude voorraad mag tot 1 juli 2021 op de markt worden gebracht. Vanaf 1 juli 2021 mogen producenten/importeurs geen kleine petflessen zonder statiegeld meer leveren; alles wat al verder in de keten is mag worden uitverkocht (dus ook wat nog bij grossiers staat).

2. Mogen producenten/importeurs ‘oude’ voorraad in het buitenland verkopen?

Ja, flessen met oude EAN-codes en zonder statiegeld mogen buiten Nederland op de markt worden gebracht. Dat is uiteraard wel afhankelijk van lokale wet- en regelgeving.

3. Kunnen de ‘oude’ EAN-codes nog worden hergebruikt?

Nee. Hergebruik van een EAN-code is alleen mogelijk als het product van de markt wordt gehaald en het daarna in identieke vorm weer op de markt wordt gebracht. Daar is in dit geval geen sprake van. Het artikel heeft een nieuwe EAN-code gekregen omdat de Nederlandse markt deze eis van unieke identificatie van het product heeft neergelegd. Het oorspronkelijke product wordt niet van de markt gehaald en van een herintroductie is dus geen sprake.

4. Waarom moeten bestaande statiegeldflessen toch een nieuwe EAN-code krijgen?

Er veranderen enkele financiële componenten. Zo komen de Vergoeding Behandeling Retouremballage (VBR) en het verwerkingstarief (de producentenbijdrage bij Stichting Retourverpakkingen Nederland ofwel SRN) te vervallen. Bovendien moeten het statiegeld en de Fabrikantenbijdrage vooraf en direct (volgend op de periode waarin de fles in de markt wordt gezet) worden afgedragen aan de uitvoeringsorganisatie. Om de scheiding tussen flessen onder het oude regime goed te kunnen maken en de financiële afwikkeling ervan zuiver te houden is een 'harde' scheiding van EAN-codes nodig.

5. Moeten mijn flessen naar Tomra of Lamson worden gestuurd?

Er moeten samples van de flessen worden verstuurd naar Tomra én Lamson.

Internationale handel

1. Kan een EAN-code internationaal worden gebruikt?

Ja. Een fles kan in Nederland dezelfde EAN-code hebben als in het buitenland. Flessen die verkocht worden op de Nederlandse markt moeten wel het statiegeldlogo dragen. Het risico dat flessen met een internationale EAN-code in het buitenland worden verkocht en in Nederland worden ingeleverd ligt bij de producent.

Innamepunten

1. Welke locaties zijn verplicht om statiegeldflessen retour te nemen?

Supermarkten groter dan 200 m2, bemande tankstations langs de snelweg en bemande ov-locaties worden verplicht om petflessen met statiegeld in te zamelen en het statiegeld uit te keren.

2. Waar kunnen statiegeldflessen vanaf 1 juli 2021 worden ingeleverd?

Supermarkten groter dan 200 m2, bemande tankstations langs de snelweg en bemande ov-locaties worden verplicht om petflessen met statiegeld in te zamelen; in totaal ongeveer 12.000 locaties. Daarnaast zijn er veel vrijwillige innamepunten.

3. Wat zijn vrijwillige innamepunten?

Overige verkooppunten van plastic flessen kunnen ervoor kiezen om vrijwillig petflessen in te zamelen. In totaal gaat het om 61.000 mogelijke locaties. Denk aan sportverenigingen, pretparken en bioscopen.

4. Zijn vrijwillige innamepunten verplicht om statiegeld uit te keren?

Consumenten kunnen ervoor kiezen het flesje mee te nemen en in te leveren op een plek waar wél statiegeld wordt uitbetaald. Vrijwillige innamepunten die niet uitkeren, kunnen eventueel donatiebakken plaatsen waarin consumenten hun flesjes achterlaten. Het statiegeld komt dan ten goede aan een goed doel of de vereniging zelf.

5. Moeten de flessen worden ingeleverd waar ze gekocht zijn?

Nee, het wordt één nationaal inleversysteem. De consument kan inleveren bij alle innamepunten. Het maakt niet uit waar hij of zij de flessen gekocht heeft.

6. Hoe werkt het voor Cateraars en Cateringlocaties?

We spreken bij Cateraars en Cateringlocaties* niet meer over verplicht of vrijwillig innamepunt. Cateraars of Cateringlocaties die in totaal (d.w.z. het totaal van de afzonderlijke locaties tezamen) meer dan 50.000 flessen verkopen op jaarbasis (gebaseerd op verkopen van 2019) krijgen een handlingvergoeding wanneer zij flessen innemen of doneren. Verkoopt de Cateraar of Cateringlocatie minder dan 50.000 flessen op jaarbasis dan ontvangt hij geen handlingvergoeding, tenzij de locatie met een reverse vending machine inneemt. *onder Cateringlocatie verstaan we: locaties die meerdere uitbaters hebben op hun terrein of de catering zelf hebben georganiseerd.

Innemen

1. Hoe kunnen statiegeldflessen worden ingenomen?

Flessen kunnen met een Reverse Vending Machine (RVM) worden ingenomen, maar ook handmatig. Die keuze is aan de innamelocatie en zal afhankelijk zijn van het aantal flessen dat wordt ingenomen. De ingenomen flessen worden in zakken gedaan. Daarvoor zijn zakken, labels en sluitstrips te bestellen. Op deze extra stevige zakken wordt wel statiegeld berekend, om te voorkomen dat ze worden gebruikt voor andere doeleinden. De volle zak wordt afgesloten met een sluitstrip met label. De barcode op het label geeft informatie over de herkomst van de zak en de vergoeding die betaald moet worden. De flessen worden centraal geteld, tenzij ze in de winkel worden gecompacteerd en verbaald. Daarna wordt het statiegeld vergoed.

2. Wat houdt compacteren en verbalen in?

Compacteren houdt in dat de flessen worden samengedrukt, waardoor het volume 2,7 x kleiner wordt. Als er daarna ook nog verbaald wordt, worden de flessen 30 x kleiner. Ze worden dan samengeperst. Vervolgens wordt het materiaal samengedrukt tot een kubus/blok. De verbaalde petflessen worden vervolgens opgehaald en naar de verschillende recyclers gebracht.

3. Hoeveel bedraagt de vergoeding voor innamepunten?

Per ingenomen fles ontvangt de locatie een kostenreflectieve vergoeding. De hoogte van de handling fee voor kleine en grote petflessen hangt af van de manier van innemen: handmatig, Reverse Vending Machine automatisch of Reverse Vending Machine met compacteren. Bij machinale inname is de vergoeding hoger om de aanschafkosten van de machine uiteindelijk terug te betalen. Die investering doet de locatie zelf. Vrijwillige innamepunten krijgen alleen een handling fee bij machinale inname.

Reverse Vending Machine (RVM)

1. Hoe herkent de RVM statiegeldflessen?

De EAN-code is de basis. Heeft de fles geen of een niet-leesbare EAN-code, of behoort de EAN-code niet tot het statiegeldsysteem, dan zal de RVM de fles weigeren.

2. Controleren de RVM's alleen de EAN-code om vast te stellen of het om een statiegeldfles gaat?

Ja, dat is de primaire identificatie. Daarom moeten alle RVM's een barcodescanner hebben. Maar er wordt ook nog gecontroleerd op vorm en gewicht. Zo kunnen ze bijvoorbeeld checken op gewicht om te voorkomen dat volle flessen uit de winkel worden ingeleverd.

3. Waarom moet de RVM 24/7 online zijn?

Dit is nodig om de EAN- en vormdatabase te allen tijde te kunnen updaten.

4. Waarom moeten nieuwe RVM’s QR-codes kunnen identificeren?

Voorlopig wordt nog niet gewerkt met QR-codes, maar de markt verandert. Verwacht wordt dat QR-codes in de toekomst een belangrijkere rol gaan spelen.

Compacteren en verbalen

1. Wat is compacteren?

Compacteren houdt in dat de flessen worden samengedrukt, waardoor het volume 2,7 x kleiner wordt.

2. Wat is verbalen?

Verbalen houdt in dat de gecompacteerde flessen worden samengeperst. Vervolgens wordt het materiaal samengedrukt tot een kubus/blok. Ze worden daardoor 30 x kleiner.

4. Welke organisaties bieden een machine aan om te verbalen?

Strautman, Paal, Bollegraf en Presona kunnen balenpersen leveren. Maar er zijn vast nog meer aanbieders.

3. Hoe worden gecompacteerde flessen afgevoerd?

De gecompacteerde flesjes worden opgevangen in een small bag. Een gevulde small bag weegt 11 kilo en moet worden afgesloten met een sluitstrip, voorzien van een label. De small bags worden verzameld op een rolcontainer. Op zo’n rolcontainer passen drie small bags. Die rolcontainer gaat dan naar het DC en in de meeste gevallen door naar het telcentrum.  

Kosten en vergoedingen

1. Worden kleine (pet) flessen voor na 1 juli 2021 duurder voor de consument?

Statiegeld wordt op de verkoopprijs in rekening gebracht, maar ook weer terugbetaald als de consument het lege flesje weer inlevert. Een flesje wordt dus niet 15 cent duurder voor de consument, tenzij hij het flesje niet meer inlevert. Er wordt overigens alleen statiegeld geheven op flesjes frisdrank en water.

2. Hoeveel moeten producenten/importeurs/importeurs bijdragen?

Die bijdrage is nog niet definitief vastgesteld.

3. Wanneer maken ondernemers aanspraak op de handlingvergoeding?

Voor verplichte innamepunten komt er een nieuwe vergoedingsstructuur voor inname en handling van de flessen. Vrijwillige innamepunten die met een RVM gaan inzamelen, hebben ook recht op een vergoeding. Cateraars of Cateringlocaties die in totaal (d.w.z. het totaal van de afzonderlijke locaties tezamen) meer dan 50.000 flessen verkopen op jaarbasis (gebaseerd op verkopen van 2019) krijgen een handlingvergoeding wanneer zij flessen innemen of doneren. Verkoopt de Cateraar of Cateringlocatie minder dan 50.000 flessen op jaarbasis dan ontvangt hij geen handlingvergoeding, tenzij de locatie met een reverse vending machine inneemt.

4. Hoeveel bedraagt de vergoeding voor innamepunten?

Per ingenomen fles ontvangt de locatie een kostenreflectieve vergoeding (plus statiegeld). De hoogte van de handling fee voor kleine en grote petflessen hangt dus af van de manier van innemen: handmatig, Reverse Vending Machine automatisch of Reverse Vending Machine met compacteren. Bij machinale inname is de vergoeding hoger om de aanschafkosten van de machine uiteindelijk terug te betalen. Die investering doet de locatie zelf. Voor meer informatie over de vergoedingen per inname- en handlingmethode en kanaal, kunnen locaties het beste contact opnemen met Statiegeld Nederland of hun branche organisatie.

5. Vervalt de afdracht aan het Afvalfonds Verpakkingen?

Nee, maar de afdracht voor kleine petflesjes met statiegeld wordt wel lager.

6. Wat zijn de kosten van het statiegeldsysteem?

Het totale systeem kost jaarlijks 64 miljoen euro. Dat wordt betaald uit de flessen die niet retour komen en uit de bijdrage die producenten/importeurs betalen.

7. Waarom is het statiegeldbedrag vastgesteld op € 0,15?

De overheid heeft het minimale statiegeldbedrag vastgesteld op € 0,15.

8. Wat is naar verwachting het effect van de producentenbijdrage op de inkoopprijs?

We brengen deelnemers en andere betrokkenen bij de opzet en implementatie van het nieuwe statiegeldsysteem graag de volgende passage uit het Mededingingsrechtelijk Reglement onder de aandacht:

2.1.2. Gesprekken over prijzen, kortingen, opslagen, leveringsvoorwaarden, strategische plannen van de aangesloten ondernemingen, etc. zijn niet toegestaan. Zo is het bijvoorbeeld ook niet toegestaan te spreken over de vraag of en in hoeverre bijdragen of andere kosten worden doorberekend aan afnemers. Niet alleen het maken van afspraken, maar ook het uitwisselen van informatie hierover is al snel verboden.

Statiegeld Nederland, deelnemers en andere betrokkenen dienen zich te houden aan de mededingingsrechtelijke spelregels die tussen concurrenten (horizontale relatie) gelden, tussen de verschillende partijen in de handelsketen (verticale relatie) en voor een ondernemersvereniging. Eenieder dient zelfstandig te bepalen hoe om te gaan met de financiële gevolgen van het nieuwe statiegeldsysteem en welke gevolgen dit heeft voor de samenwerking in de handelsketen. Concurrenten (op elk niveau van de handelsketen) mogen dit niet met elkaar afstemmen, ondernemersverenigingen mogen hun leden hierover niet adviseren. Statiegeld Nederland formuleert enkel algemeen beleid en adviseert niemand over hoe om te gaan met de financiële gevolgen van het nieuwe statiegeldsysteem en zal hier derhalve ook geen vragen over beantwoorden.